علی شیخ زاده با تشریح وضعیت این شرکت در ابتدای سال ۱۴۰۴ اعلام کرد: سایپا با سه بحران همزمان شامل حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان چک خرید دین سررسیدشده، بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان بدهی بانکی و انبوه تعهدات ناشی از سامانه یکپارچه خودرو مواجه بوده است؛ شرایطی که به گفته او مانند «سونامی» میتوانست تولید این خودروساز را با اختلال جدی مواجه کند.
به گفته وی، یکی از مهمترین مشکلات این شرکت، سررسید شدن حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان چک خرید دین بود که در سالهای گذشته در اختیار زنجیره تامین و طلبکاران قرار گرفته بود؛ رقمی که چندین برابر توان بازپرداخت کوتاهمدت شرکت بوده است.
شیخزاده همچنین از بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان بدهی معوق بانکی به عنوان دومین بحران بزرگ یاد کرد و گفت شرکتهای بزرگ صنعتی برای ادامه فعالیت ناگزیر از تعامل با شبکه بانکی هستند و فشار بدهیها میتواند روند تولید را تحت تاثیر قرار دهد.
به گفته مدیرعامل سایپا، سومین و شاید مهمترین چالش این شرکت، تعهدات سنگینی بود که در قالب سامانه یکپارچه فروش خودرو ایجاد شده بود. بر اساس آمار ارائه شده، در ابتدای سال ۱۴۰۲ بیش از یک میلیون و ۱۱۳ هزار متقاضی در این سامانه ثبتنام کرده بودند که بخش زیادی از تعهدات آنها به اواخر سال ۱۴۰۳ منتقل شده بود.
وی توضیح داد که این وضعیت باعث ایجاد حدود ۱۲۰ هزار تعهد مازاد بر ظرفیت تولید واقعی شد؛ تعهداتی که در عمل نقدینگی سال ۱۴۰۴ را پیشخور کرده بود.
در همین حال، تمرکز تعهدات در برخی محصولات نیز فشار مضاعفی ایجاد کرد. برای مثال در حالی که ظرفیت تولید سالانه خودروی شاهین حدود ۵۰ هزار دستگاه است، در مقطعی تعهد تحویل صدها هزار دستگاه از این خودرو ایجاد شده بود که اجرای آن در بازه زمانی کوتاه عملاً امکانپذیر نبود.
مدیرعامل سایپا با اشاره به اقدامات انجام شده برای کنترل این شرایط گفت: با مدیریت فراخوانها، تبدیل برخی سفارشها به محصولات دیگر و همچنین انصراف بخشی از متقاضیان، بخش قابل توجهی از تعهدات ساماندهی شد.
به گفته وی، در مجموع حدود ۶۵۱ هزار مورد از تعهدات از طریق تبدیل خودرو یا انصراف مشتریان مدیریت شد و از فشار بر سیستم تولید کاسته شد.
جراحی ساختاری در گروه سایپا
به گفته وی در کنار مدیریت تعهدات، سایپا برنامهای برای اصلاح ساختار داخلی خود نیز اجرا کرد. شیخزاده در این باره اعلام کرد که بیش از ۶۰ شرکت تابعه در این گروه خودروسازی تعیین تکلیف شدهاند؛ بهطوری که برخی از آنها ادغام، برخی منحل و تعدادی نیز غیرفعال شدهاند.
به گفته او، هدف از این اقدام کاهش هزینههای مدیریتی، حذف موازیکاریها و چابکسازی ساختار مدیریتی بوده است.
کاهش هزینه تولید و شکستن انحصار قطعات
مدیرعامل سایپا همچنین از برنامه کاهش هزینههای تولید خبر داد و گفت شرکت تلاش کرده با اصلاح زنجیره تامین و ایجاد منابع جدید برای تامین قطعات، انحصار برخی تامینکنندگان را بشکند.
وی افزود این اقدامات با همکاری شرکتهایی مانند مگاموتور و سازهگستر انجام شده و هدف آن کاهش قابل توجه بهای تمامشده تولید بوده است.
انتقاد از نظام قیمتگذاری خودرو
در بخش دیگری از این اظهارات، مدیرعامل سایپا به چالش قیمتگذاری در صنعت خودرو اشاره کرد و گفت اگرچه این شرکت در سال گذشته در سه مرحله اصلاح قیمت دریافت کرده است، اما سازوکار فعلی قیمتگذاری همچنان با واقعیتهای بازار فاصله دارد.
به گفته او، در برخی محصولات فاصله قیمت کارخانه و بازار به ۷۰ تا ۸۰ درصد رسیده بود؛ وضعیتی که علاوه بر ایجاد رانت در بازار، فشار مالی قابل توجهی نیز بر تولیدکننده وارد کرده است.
مدیرعامل سایپا در پایان تاکید کرد: عبور از بحرانهای فعلی صنعت خودرو نیازمند اصلاح ساختار اقتصادی شرکتها، مدیریت دقیق تعهدات و بازنگری در سیاستهای قیمتگذاری است.
گروه خودرو سازی سایپا در در آخرین روز خردادماه ۱۴۰۵ در برنامه "یک شنبه یک ناشر" سی امین سالگرد عرضه اولیه خود را در تالار بورس تهران با نواختن زنگ معاملات بورس جشن گرفت.
تبادل نظر